Η Αγία Ρουμέλη, ένα μικρό χωριουδάκι με 120 μονίμους κατοίκους, βρίσκεται στη Νότια ακτή της Κρήτης, στην έξοδο του φαραγγιού της Σαμαριάς και είναι κτισμένη στη θέση της αρχαίας πόλης Τάρας, μιας σημαντικής ανεξάρτητης πόλης που άκμασε κυρίως κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους.
Το σημερινό χωριό είναι συνήθως αρκετά ήσυχο τον περισσότερο καιρό, εκτός από αργά την άνοιξη και φυσικά το καλοκαίρι που έχει πάρα πολύ κόσμο, κυρίως τους περιπατητές του φαραγγιού. Όμως, μόλις το τελευταίο καϊκάκι με τους προσωρινούς επισκέπτες φύγει από το μικρό λιμάνι, το χωριουδάκι αποκτά πάλι τη συνηθισμένη γαλήνη και την ήμερη ομορφιά του.
Πρώτα από όλα πρέπει να επισκεφτείτε τα ερείπια της αρχαίας δωρικής πόλης Τάρα που άκμασε κυρίως κατά τους ρωμαϊκούς χρόνους. Θα δείτε εδώ τα ερείπια ενός ναού, κατά πάσα πιθανότητα αφιερωμένου στον Απόλλωνα ή στην Αρτέμιδα.
Αξίζει να επισκεφθείτε την εκκλησία της Παναγίας που είναι κτισμένη στα ερείπια ενός αρχαίου ναού του Απόλλωνα και της Αρτέμιδας, όπως επίσης και τα ερείπια μεσαιωνικού κάστρου στο λόφο κοντά στο χωριό.
Σε απόσταση μιας ώρας με τα πόδια, ακολουθώντας το μονοπάτι, βρίσκεται το βυζαντινό μοναστήρι του Αγίου Παύλου στην ομώνυμη παραλία.
Υπάρχουν ενοικιαζόμενα δωμάτια για όποιον θέλει να μείνει στη Αγία Ρουμέλη, ή θέλει να ξεκουραστεί μετά από 6 έως 10 ώρες πεζοπορία στο φαράγγι, όπως και κάποιες ταβέρνες και καφενεία για καλό φαγητό και ποτό.
Η πρόσβαση στο χωριό είναι δυνατή μόνο με καΐκια από τη Χώρα Σφακίων, ή την Παλαιόχωρα, την Σούγια και το Λουτρό. Μπορεί επίσης κανείς να φτάσει στο χωριό με τα πόδια, διασχίζοντας το φαράγγι της Σαμαριάς, ξεκινώντας από το οροπέδιο του Ομαλού. Κάθε χρόνο χιλιάδες επισκέπτες επιλέγουν αυτόν τον σχετικά δύσκολο, αλλά δημοφιλή τρόπο για να φτάσουν στην Αγία Ρουμέλη. Και αν είστε αρκετά γυμνασμένοι, τότε μπορείτε να έλθετε εδώ περπατώντας από τη Χώρα Σφακίων ή την Παλαιόχωρα ακολουθώντας το Ευρωπαϊκό περιπατητικό μονοπάτι Ε4.
