Καθεδρικός Ναός Τριμάρτυρη: Η Μητρόπολη της πόλης των Χανίων με μια ταραχώδη ιστορία έξι αιώνων
Ο Καθεδρικός Ναός Τριμάρτυρη είναι μία μοναδική εκκλησία στην γραφική Παλιά Πόλη των Χανίων. Πρόκειται για μια εκκλησία με εντυπωσιακή αρχιτεκτονική σε Ενετικό στιλ.
Η Τριμάρτυρη αποτελεί τη Μητρόπολη της πόλης των Χανίων. Ο ναός είναι αφιερωμένος στα Εισόδια της Θεοτόκου.
Υπάρχουν ιστορικά στοιχεία ότι στον ίδιο χώρο υπήρχε εκκλησία από τουλάχιστον τον 14ο αιώνα, κατά τη διάρκεια της Ενετοκρατίας στην Κρήτη, η οποία ήταν αφιερωμένη στην Παναγία. Είναι πιθανό, όμως, να υπήρχε στο σημείο αυτό ακόμη παλαιότερη εκκλησία που είχε χτιστεί αιώνες πριν.
Κατά τη διάρκεια της Οθωμανικής κατοχής της Κρήτης, το κτίριο της εκκλησίας δεν χρησιμοποιούνταν ως λατρευτικός χώρος και λειτουργούσε ως σαπωνοποιείο. Εκείνη την εποχή, σε μια γωνιά του κτιρίου, και με την ανοχή του τοπικού πασά, υπήρχε η ιερή εικόνα των Εισοδίων της Θεοτόκου. Μπροστά από την εικόνα υπήρχε πάντοτε ένα αναμμένο κερί, καθιστώντας την έναν ανεπίσημο χώρο λατρείας για τους χριστιανούς της πόλης των Χανίων.
Κατά τη δεκαετία του 1850 υπήρχε αναταραχή στους χριστιανούς της πόλης, καθώς η κύρια εκκλησία των Αγίων Αναργύρων δεν χωρούσε πλέον τον αυξανόμενο τοπικό χριστιανικό πληθυσμό. Την ίδια εποχή, η σαπωνοποιεία που λειτουργούσε στο κτίριο της παλιάς εκκλησίας είχε ουσιαστικά χρεωκοπήσει.
Αυτά οδήγησαν τον τοπικό πασά να εγκρίνει την κατασκευή μιας μεγάλης Χριστιανικής εκκλησίας στη θέση της παλιάς σαπωνοποιείας. Με αυτόν τον τρόπο ήθελε να αποφύγει τυχόν εξέγερση των χριστιανών της πόλης των Χανίων.
Έτσι, το 1860, ο Καθεδρικός Ναός Τριμάρτυρη χτίστηκε στο σημείο όπου βρίσκεται μέχρι και σήμερα. Αλλά η εντυπωσιακή εκκλησία υπέστη μεγάλες ζημιές σε δύο ιστορικές περιστάσεις από τότε.
Η πρώτη ήταν κατά την Κρητική Επανάσταση το 1897. Μετά την επανάσταση, οι ζημιές στην εκκλησία επισκευάστηκαν με χορηγία του Τσάρου της Ρωσίας, ο οποίος ήθελε να διατηρήσει καλές σχέσεις με τους Κρητικούς μετά το ρωσικό βομβαρδισμό στην περιοχή του Ακρωτηρίου τα προηγούμενα χρόνια.
Η δεύτερη φορά που συνέβησαν μεγάλες καταστροφές στην εκκλησία ήταν κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, στον βομβαρδισμό της Κρήτης από τους Γερμανούς το 1941. Και πάλι, ο τοπικός πληθυσμός κατόρθωσε να βρει τα απαιτούμενα κεφάλαια για να αποκαταστήσει εξαιρετικά τον Καθεδρικό Ναό Τριμάρτυρη.
